Jak wskaźnik POLSTR wpłynie na kredyty? Co z WIBOR-em?
Kolejne banki w Polsce uruchamiają ofertę kredytu hipotecznego w oparciu o nowy wskaźnik – POLSTR. Do grudnia w ich ślady mają pójść pozostałe banki obecne nad Wisłą. Wskaźnik od przyszłego roku ma zastąpić WIBOR, który dotychczas jest niekwestionowanym królem wszelkich produktów finansowych. Czym jest POLSTR, dlaczego ma zastąpić coś, co dobrze znamy i co to oznacza dla Polek i Polaków posiadających kredyty lub chcących z nich wkrótce skorzystać – wyjaśnia Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
„Czy to koniec WIBOR-u, o który opiera się zdecydowana większość kredytów i pożyczek w Polsce?”. Wiele osób mogłoby sobie zadać to pytanie czytając o reformie wskaźników referencyjnych. W rzeczywistości jednak WIBOR zostanie jeszcze z nami przez długie lata, a kredytobiorców czekają stopniowe zmiany. Całkiem niewykluczone, że większość z nich nawet nie zauważy, że coś się zmieniło.
Reforma na rynku finansowym
Zacznijmy od początku. Wszystko zaczęło się ponad 14 lat temu, gdy wypłynął skandal w kręgach niektórych bankierów w USA, Wielkiej Brytanii i kilku krajach strefy euro. Okazało się, że podawali oni nieprawdziwe informacje, na podstawie których obliczano wskaźniki LIBOR i EURIBOR. Były one wykorzystywane do obliczania oprocentowania kredytów i instrumentów na rynkach finansowych.
Gdy sprawa wyszła na jaw w 2012 r., posypały się kary idące w setki milionów, a nawet miliardy dolarów. W wyniku procesów sądowych zapadły wyroki kilkunastu lat więzienia. A w Europie i nie tylko, ruszyła wielka reforma tzw. wskaźników referencyjnych, do których zaliczały się LIBOR i EURIBOR.
W Polsce nie doszło do tego typu naruszeń. – WIBOR jest objęty nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego, spełnia unijne standardy i pozytywnie przeszedł różne weryfikacje. Reforma, która nas czeka, jest elementem większych zmian na światowych rynkach i wprowadzania wyższych standardów. W przypadku WIBOR to po prostu dmuchanie na zimne – mówi Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Czym zastąpić WIBOR?
W 2022 roku premier Mateusz Morawiecki ogłosił, że WIBOR zostanie wygaszony. Eksperci proponowali różne pomysły, czym go zastąpić. Wreszcie narodowa grupa robocza, w której specjaliści od finansów zajmowali się tą sprawą, ogłosiła na koniec 2024 r., że nowym wskaźnikiem będzie POLSTR.
POLSTR to skrót od angielskich słów Polish Short Term Rate, który można przetłumaczyć, jako „polska stopa krótkoterminowa”.
– O ile wyliczenie wskaźnika WIBOR w dużym skrócie polega na deklaracjach banków, po jakiej stawce mogłyby pożyczyć sobie nawzajem pieniądze na określony czas, o tyle POLSTR liczony jest na podstawie rzeczywistych transakcji zawartych pomiędzy instytucjami finansowymi – tłumaczy – Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Zmiany wchodzą w życie stopniowo
Wiele zamieszania dotyczy tego, od kiedy reforma wejdzie w życie. Jej pierwsze efekty widzimy już teraz – klienci niektórych banków już mogą zaciągnąć kredyty w oparciu o POLSTR. Natomiast od 1 stycznia 2027 r. wszystkie osoby, które będą chciały zaciągnąć pożyczki lub kredyty ze zmiennym oprocentowaniem, będą miały do wyboru produkty finansowe oparte wyłącznie o wskaźnik POLSTR. Po 1 stycznia 2027 r. banki i firmy pożyczkowe nie będą używać WIBOR-u dla nowych zobowiązań finansowych.
Osoby, które już posiadają kredyty i pożyczki, w oparciu o WIBOR mogą jednak spać spokojnie. W ich przypadku nic się nie zmieni. Wskaźniki WIBOR będą publikowane w każdy dzień roboczy do końca 2036 r., tak jak dotychczas.
– Obecni kredytobiorcy nie odczują żadnych zmian. Za to dla nowych kredytobiorców zmiana będzie minimalna: jeden wskaźnik zostanie zastąpiony innym. Nie będzie to miało większego przełożenia na koszt kredytu. Najbardziej widoczna różnica będzie polegać na tym, że aktualizacja oprocentowania nastąpi częściej niż w kredytach opartych o WIBOR. Większość kredytobiorców może nawet tego nie zauważyć – mówi Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych wz ANG Odpowiedzialne Finanse.
Co z kosztami dla kredytobiorców?
Wielu potencjalnych kredytobiorców zastanawia się, jak wprowadzenie POLSTR wpłynie na wysokość rat.
– Na koszt kredytu składa się oprocentowanie w oparciu o wskaźnik, np. WIBOR czy POLSTR, oraz marża banku. Nie można wykluczyć, że w poszczególnych ofertach zmieni się wysokość marży. Jednak notowania POLSTR są aktualnie nieco niższe niż WIBOR-u, dlatego nawet jeśli marża będzie wyższa, klienci nie powinni odczuć tego w swoich portfelach. Trzeba też pamiętać, że trochę inaczej będzie wyglądać również aktualizacja wysokości rat – mówi Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Zaciągnięcie kredytu ma być odpowiedzialne i służyć sfinansowaniu zakupu danej rzeczy lub usługi w taki sposób, żebyśmy mogli spłacić nasze zobowiązanie w przyszłości. – Zmiany wskaźnika używanego do wyliczenia kosztu kredytu będą miały na to minimalny wpływ. Dlatego nie warto tracić głowy i ulegać emocjom. Znacznie lepiej zastanowić się co chcemy kupić, dlaczego i czy będzie nas stać na spłatę raty. Jeśli mamy wątpliwości, warto porozmawiać o tym z ekspertem finansowym – dodaje Tomasz Bujański.
