Polacy tną wydatki na święta, ale nie rezygnują z prezentów. Na czym oszczędzamy najbardziej? [Badanie]
Niemal 70% Polek i Polaków ma zamiar ograniczyć wydatki świąteczne – między innymi poprzez odpowiednie planowanie, samodzielne przygotowanie potraw świątecznych czy rezygnację z zakupu ozdób. Z drugiej strony badani nie chcą odpuszczać zakupu prezentów dla najbliższych – szczególnie dzieci i partnerów. W obu przypadkach co trzeci prezent przekracza wartość 400 zł – wynika z badania ANG Odpowiedzialne Finanse.
Zdecydowana większość Polek i Polaków chce obniżyć koszty ponoszone w związku ze świętami. Planują to zrobić w przemyślany, a nie radykalny sposób. Z odpowiedzi respondentów wynika też, że zależy im bardziej na relacjach z bliskimi niż organizacji wystawnej kolacji wigilijnej. Jedna trzecia Polek i Polaków planuje wcześniejsze zakupy, by skorzystać z promocji. 27% chce samodzielnie przygotować potrawy, ponieważ to jest tańsze niż kupowanie gotowych ciast czy pierogów. Co 20. osoba własnoręcznie wykona prezenty. Widoczne jest także odejście części respondentów od konsumpcjonizmu. Około 30% ankietowanych nie kupi nowych ozdób świątecznych i nowych ubrań na święta. Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni planują ograniczenia wydatków (75% vs 63%).
– Niemal co piąty z nas kupi tańsze produkty spożywcze, niewiele mniej ograniczy liczbę potraw. Powody tych decyzji mogą być różne, ale w części przypadków z pewnością można mówić o trudnościach finansowych i stresie związanym z wydatkami okołoświątecznymi. Na szczęście w porównaniu z zeszłym rokiem nie wzrósł istotnie odsetek osób, którym zdarzyło zadłużyć się na święta – mówi Jolanta Grabowska, Menedżerka ESG z ANG Odpowiedzialne Finanse.
Częściej na święta zadłużają się młodzi
Niemal identyczny odsetek osób jak rok temu (obecnie 81% vs 80% w 2024) deklaruje, że nigdy nie zapożyczyło się na święta. Z badania ANG wynika, że częściej na święta pożyczają osoby w wieku 18-24 lat oraz 25-34 lata lat i te z gospodarstw domowych najgorzej oceniających swoją sytuację finansową.
– Tylko 11 proc. badanych osób deklaruje, że zdarzyło im się pożyczyć środki na organizację świąt. Może to świadczyć o rosnącej świadomości finansowej Polek i Polaków. Duża grupa woli ograniczyć grudniowe wydatki niż później mierzyć się z koniecznością spłacania zobowiązań. Na takie podejście należy patrzeć zdecydowanie pozytywnie. Z drugiej strony widzimy, że rośnie popularność takich usług finansowych jak płatności odroczone (22 proc. – wzrost o 7 p. proc.), które są też formą pożyczki, o czym warto pamiętać – mówi Menedżerka ESG z ANG Odpowiedzialne Finanse.
Osoby, które korzystały z dodatkowego finansowania na święta, najczęściej wybierały kredyt gotówkowy w banku (28 proc. co oznacza wzrost o 4 p. proc. rok do roku), płatności odroczone (22 proc. – wzrost o 7 p. proc.), płatności na raty (22 proc.). 14 proc. skorzystało z karty kredytowej, tyle samo z szybkiej pożyczki pozabankowej – w obu przypadkach odnotowano spadki.
Nie oszczędzamy na prezentach dla najbliższych
Polki i Polacy starają się ograniczać kwoty wydawane w okresie świątecznym, ale nie chcą oszczędzać na wydatkach na prezenty dla najbliższych. Około 80% z nas kupuje podarunki dzieciom i partnerom. Polscy rodzice najczęściej kupują dzieciom prezenty łącznie za kwotę od 101 do 400 zł. Choć trzeba zauważyć, że co 20. rodzic wyda na ten cel ponad 1000 zł. Co ciekawe, duże kwoty Polki i Polacy przeznaczają nie tylko na prezenty dla własnych pociech, ale także dla dzieci innych członków rodziny. Nawet w tym ostatnim przypadku niemal jedna piąta podarunków jest warta ponad 400 zł.
Swoim partnerom i partnerkom badani najczęściej kupują prezenty w przedziale od 101 do 300 zł (łącznie 28%). Relatywnie często obdarowujemy także swoich rodziców. Połowa kupuje prezenty dla teściów. Tegoroczne planowane wydatki na prezenty pozostają w dużej mierze zbliżone do tych z poprzedniego roku.
– Choć część badanych ogranicza wydatki świąteczne, to zdecydowana większość z nas nie wyobraża sobie świąt bez prezentów, choćby symbolicznych. Polki i Polacy obdarowują hojnie, ale przede wszystkim najbliższych. Z pewnością cieszy fakt, że ponad 40% badanych planuje zakup prezentów dla potrzebujących. Pokazuje to, że w czasie świątecznego zabiegania i skupienia na rodzinnych sprawach, nie zapominamy o osobach, które potrzebują wsparcia. Stroną organizacyjną inicjatyw wspierających najuboższych zajmują się między innymi takie znakomite projekty społeczne jak Szlachetna Paczka. Swoją rolę do spełnienia mają także firmy, które powinny pamiętać o społecznej odpowiedzialności. My staramy się o tym nie zapominać przez cały rok – zauważa Jolanta Grabowska z ANG Odpowiedzialne Finanse, firmy pośrednictwa finansowego.
Największy wpływ na budżet prezentowy Polek i Polaków mają wysokie koszty życia (38%). Tę odpowiedź częściej wskazywały kobiety, mieszkańcy średnich miast i osoby posiadające dzieci. Niemal co piąta osoba wskazała niższe dochody. W tym przypadku istotnie wyższy poziom wskazań odnotowano wśród osób w wieku 18-24 lata – aż 29%. Może się to wiązać z pogarszającą się sytuacją na rynku pracy. Na pewność zatrudnienia i wyższe dochody wskazał co dziesiąty badany.
Badanie „Finanse a Święta” zostało zrealizowane przez firmę badawczą Maison&Partners, metodą CAWI w listopadzie 2025 r. na reprezentatywnej próbie 1060 Polek i Polaków, na zlecenie ANG Odpowiedzialne Finanse.
